23 rocznica uchwalenia ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Odgrywają także kluczową rolę w budowaniu odporności społecznej poprzez codzienną, często niewidoczną pracę oraz we wzmacnianiu relacji międzyludzkich. To właśnie w strukturach fundacji, kół gospodyń wiejskich, ochotniczych straży pożarnych, czy lokalnych stowarzyszeń kształtują się więzi społeczne, które w sytuacjach kryzysowych stanowią realne wsparcie. Dlatego też wskazane jest dalsze wzmacnianie społeczeństwa obywatelskiego, wspieranie jego rozwoju oraz budowanie więzi społecznych i wspólnot lokalnych.

Poniżej przedstawiamy 8 filmików, przygotowanych przez Departament Społeczeństwa Obywatelskiego w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, pokazujące fakty i mity dotyczące organizacji pozarządowych:

Mity:

1,5% podatku to dodatkowy koszt dla podatnika? To mit!

Jak jest naprawdę?

1,5% podatku, to część kwoty, którą i tak trzeba zapłacić. Podatnik nie ponosi dodatkowego kosztu – decyduje za to, gdzie trafi część jego podatku.

W skrócie: przekazując 1,5% podatku nie dopłacasz, a decydujesz!

Wydaje Ci się, że NGO działają bez kontroli?
To nie prawda, lecz mit!

Działalność NGO jest regulowana ustawowo. Organizacje mają określone obowiązki i podlegają kontroli.

Do elementów tego systemu należą:

• sprawozdawczość finansowa i merytoryczna,
• nadzór instytucji publicznych,
• obowiązek przestrzeganie zasad przejrzystości (szczególnie ważny w przypadku Organizacji Pożytku Publicznego!).

W Polsce jest ponad 3 mln wolontariuszek i wolontariuszy.
To prawda!

Potwierdzają to dane GUS:

• W 2024 r. w wolontariat zaangażowało się 3,2 mln osób.
• To o 3,4% więcej niż w roku poprzednim!

Wolontariuszki i Wolontariusze to wyjątkowi ludzie, którzy z wielkim sercem poświęcają swój czas i energię, by nieść pomoc innym. Ich praca dla wspólnego dobra sprawia, że nasze wspólnoty są silniejsze, a społeczeństwo bardziej odporne. Dziękujemy Wam wolontariuszki i wolontariusze!

Gdy ktoś mówi: NGO są blisko realnych potrzeb ludzi…
Ma rację!

W Polsce działa około 113 tys. organizacji pozarządowych, które zrzeszają 7,6 mln osób.

Organizacje te działają w najróżniejszych obszarach życia codziennego. Znaczna część inicjatyw dotyczy właśnie tych najbardziej lokalnych i praktycznych spraw.

Najwięcej organizacji w Polsce działa w obszarze sportu, turystyki, rekreacji i hobby. To aż 26,8% sektora! Wysoki jest też udział tych organizacji, które zajmują się kulturą i sztuką, ratownictwem oraz społecznym i ekonomicznym rozwojem lokalnym.

 NGO są kluczowym elementem budowania odporności społecznej.

 Tak, szczególnie na poziomie lokalnym, gdzie organizacje społeczne i aktywni mieszkańcy budują więzi i gotowość do niesienia pomocy.

Potwierdza to sukces pierwszej edycji programu Moc Małych Społeczności. Ponad 2000 organizacji pozarządowych i grup nieformalnych otrzymało dotacje, aby wzmacniać lokalne społeczności - to setki organizacji kulturalnych, sportowych, zajmujących się pomocą społeczną czy ochroną środowiska. Do lokalnych wspólnot trafiło 11 910 jednostek sprzętu zwiększającego gotowość, w tym około 200 defibrylatorów AED – jeden z nich zaledwie miesiąc po montażu okazał się niezbędny.

To największa, jak dotąd w Polsce, skoordynowana inwestycja w budowanie odporności społecznej na poziomie lokalnym, której efekty zawdzięczamy prężnie działającym organizacjom pozarządowym.

NGO mogą wykonywać zadania zlecone przez samorząd.

To prawda! Państwo i organizacje pozarządowe bardzo często działają razem.

Zlecanie zadań publicznych organizacjom pozarządowym przez samorządy to forma współpracy oparta na ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Samorządy powierzają (finansując w 100%) lub wspierają (finansując częściowo) realizację zadań publicznych, najczęściej w drodze otwartych konkursów ofert.

Współpraca ta obejmuje wiele obszarów, np. pomoc społeczną, edukację kulturę, sport, a także ochronę środowiska. 

W sytuacjach kryzysowych, NGO stają na pierwszej linii działania.

To fakt!

Organizacje pozarządowe działają blisko ludzi, często w lokalnych wspólnotach. To właśnie one organizują wiele form wsparcia potrzebnego w kryzysie i mobilizują społeczności do wzajemnej pomocy.

Tę niezwykłą siłę widzieliśmy m.in. podczas powodzi w 2024 roku. Organizacje udzieliły wtedy wsparcia 4,3 mln osób, przekazały też pomoc rzeczową i finansową o wartości 723,4 mln zł. Ogromną wartość zaangażowania wolontariuszy pokazał także okres pandemii i pierwsze tygodnie wojny w Ukrainie.

Koła Gospodyń Wiejskich i Ochotnicze Straże Pożarne to organizacje pozarządowe.
Zgadza się! To również struktury pierwszej linii reagowania kryzysowego.

Co mówią liczby?

• ponad 17 tys. KGW
• niemal 15 tys. OSP
• ponad 5 tys. spośród wszystkich jednostek OSP, jest w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym.

Działają jako lokalne centra wsparcia, organizując społeczności i zwiększając gotowość na sytuacje kryzysowe. Ich działalność integruje mieszkańców i przekłada się na lepszą współpracę w momentach zagrożenia.

Ich niezwykłą rolę w budowaniu silnych lokalnych wspólnot pokazała pierwsza edycja programu Moc Małych Społeczności. Wsparcie uzyskały 563 jednostki OSP i KGW z całej Polski.